De bevrijde camera
Fotograaf, feminist, fenomeen: Eva Besnyö (1910 – 2003) veranderde de fotografie voorgoed. Samen met haar tijdgenoten experimenteerde zij volop met haar camera: weg van de schilderkunst, gericht op de werkelijkheid, van dichtbij en vol dynamiek.
Eva Besnyö – De bevrijde camera is één van de grootste overzichtstentoonstellingen ooit van haar werk. Je volgt haar levensverhaal en ontdekt hoe zij zich ontwikkelde als fotograaf: van haar eerste stappen met de camera in Boedapest en haar vormende jaren in het rauwe Berlijn van de jaren dertig tot haar leven en carrière in Amsterdam. Ook de Tweede Wereld Oorlog, die diepe sporen naliet vanwege haar Joodse achtergrond, en haar betrokkenheid bij de Dolle Mina-beweging in de jaren zeventig krijgen een plek.
De grootste Besnyö-verzameling ter wereld
In de tentoonstelling in het Fotomuseum Den Haag zijn zo’n 200 foto’s te zien uit de museumcollectie, de grootste Besnyö-verzameling ter wereld. Alle foto’s zijn door Besnyö zelf of onder haar toezicht in de donkere kamer afgedrukt. Te zien zijn onder meer haar iconische portret van het jongetje met de bas, portretten van kunstenaarsvrienden als Charley Toorop en Violette Cornelius en het wereldberoemde straatbeeld aan de Starnberger Straße in Berlijn, met de voor Besnyö zo kenmerkende diagonale lijnen.
Verrassende camerastandpunten, sterke diagonale lijnen en heldere composities
Stilistisch behoort een groot deel van Besnyö’s werk tot de Nieuwe Fotografie, een stroming waar de camera werd gebruikt om de wereld op een nieuwe, objectieve en experimentele manier te laten zien. Verrassende camerastandpunten, sterke diagonale lijnen en heldere composities zijn hier kenmerkend voor.
Voor mij is een foto zwart wit.
Eva Besnyö












Besnyö was een van de aanhangers van de Nieuwe Fotografie. Als lid van de tentoonstellingscommissie was Besnyö, naast voorzitter Paul Schuitema en Cas Oorthuys, een van de drijvende krachten achter de organisatie van de tentoonstelling Foto ’37, die in de zomer van 1937 onder auspiciën van de VANK in het Stedelijk Museum in Amsterdam werd georganiseerd. Na een interne prijsvraag binnen de fotografengroep van de BKVK werd het ontwerp van Emmy Andriesse gekozen als het affiche voor de tentoonstelling
Tegelijkertijd deed Eva Besnyö veel werk in opdracht, onder andere fotografeerde zij veel architectuur. Zo fotografeerde zij ook voor de organisatie van architecten De 8, die een tijdschrift uitgaven.
Tweede wereldoorlog
In 1942 dook Eva onder. Ze ontving via beeldend kunstenaar Willem Arondeus een vervalst persoonsbewijs waardoor ze werd “geariseerd” en meer vrijheid kreeg. Zelf raakt Besnyö daarop ook betrokken bij het verzet. Ze maakte vooral pasfoto’s voor vervalste persoonsbewijzen. En ze was actief in de Ondergedoken Camera, een groep fotografen zoals Emmy Andriese, Carel Blazer en Cas Oorthuys, die de oorlogsgebeurtenissen stiekem vastlegden.
De Ondergedoken Camera was een groep Amsterdamse fotografen die verzetswerk verrichtten tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitse bezetting van Nederland te documenteren.
Met de grootst mogelijke logistieke problemen als het ontbreken van materiaal en beperkte stroom – waardoor carbidlampen ingezet moesten worden en een centrale donkere kamer werd ingericht – lukte het hen om veel op de foto vast te leggen.
De fototoestellen werden vaak verborgen onder de jas of ingebouwd in boodschappentassen of aktetassen met een gaatje voor de lens. Vooral de vrouwelijke leden konden onopvallend te werk gaan met een boodschappentas die geen argwaan wekte.
Ook konden foto’s gemaakt worden van Duitse soldaten. Arrestaties van verzetsmensen en dergelijke konden gebruikt worden door het verzet en doorgegeven worden aan de geallieerden.
bijeenkomst van leden van de Beroepsvereniging van Fotografen GKf , een Nederlandse beroepsorganisatie van fotografen waar Eva Besnyö lid van was. De vereniging stond bekend als sterk sociaal geëngageerd en de leden waren veelal actief in de genres documentaire en vrije fotografie 
In 1952 nam ze deel aan ‘Tentoonstelling Photografie’ in het Stedelijk Museum Amsterdam. In 1953 maakte zij foto’s na de watersnoodramp.
Begin van de jaren ’70 legde zij zich vooral met een Leica-camera toe op het vastleggen van acties van Amsterdamse feministen van met name de Dolle Mina’s, waarbij zij zich ook had aangesloten.

