Eva Besnyö

oktober 17, 2026
2 mins read

De bevrijde camera

Fotograaf, feminist, fenomeen: Eva Besnyö (1910 – 2003) veranderde de fotografie voorgoed. Samen met haar tijdgenoten experimenteerde zij volop met haar camera: weg van de schilderkunst, gericht op de werkelijkheid, van dichtbij en vol dynamiek. 

Eva Besnyö – De bevrijde camera is één van de grootste overzichtstentoonstellingen ooit van haar werk. Je volgt haar levensverhaal en ontdekt hoe zij zich ontwikkelde als fotograaf: van haar eerste stappen met de camera in Boedapest en haar vormende jaren in het rauwe Berlijn van de jaren dertig tot haar leven en carrière in Amsterdam. Ook de Tweede Wereld Oorlog, die diepe sporen naliet vanwege haar Joodse achtergrond, en haar betrokkenheid bij de Dolle Mina-beweging in de jaren zeventig krijgen een plek. 

De grootste Besnyö-verzameling ter wereld

In de tentoonstelling in het Fotomuseum Den Haag zijn zo’n 200 foto’s te zien uit de museumcollectie, de grootste Besnyö-verzameling ter wereld. Alle foto’s zijn door Besnyö zelf of onder haar toezicht in de donkere kamer afgedrukt. Te zien zijn onder meer haar iconische portret van het jongetje met de bas, portretten van kunstenaarsvrienden als Charley Toorop en Violette Cornelius en het wereldberoemde straatbeeld aan de Starnberger Straße in Berlijn, met de voor Besnyö zo kenmerkende diagonale lijnen.

Verrassende camerastandpunten, sterke diagonale lijnen en heldere composities 

Stilistisch behoort een groot deel van Besnyö’s werk tot de Nieuwe Fotografie, een stroming waar de camera werd gebruikt om de wereld op een nieuwe, objectieve en experimentele manier te laten zien. Verrassende camerastandpunten, sterke diagonale lijnen en heldere composities zijn hier kenmerkend voor.

Voor mij is een foto zwart wit.

Eva Besnyö
 

Besnyö was een van de aanhangers van de Nieuwe Fotografie. Als lid van de tentoonstellingscommissie was Besnyö, naast voorzitter Paul Schuitema en Cas Oorthuys, een van de drijvende krachten achter de organisatie van de tentoonstelling Foto ’37, die in de zomer van 1937 onder auspiciën van de VANK in het Stedelijk Museum in Amsterdam werd georganiseerd. Na een interne prijsvraag binnen de fotografengroep van de BKVK werd het ontwerp van Emmy Andriesse gekozen als het affiche voor de tentoonstelling

Tegelijkertijd deed Eva Besnyö veel werk in opdracht, onder andere fotografeerde zij veel architectuur. Zo fotografeerde zij ook voor de organisatie van architecten De 8, die een tijdschrift uitgaven.

Tweede wereldoorlog

In 1942 dook Eva onder. Ze ontving via beeldend kunstenaar Willem Arondeus een vervalst persoonsbewijs waardoor ze werd “geariseerd” en meer vrijheid kreeg. Zelf raakt Besnyö daarop ook betrokken bij het verzet. Ze maakte vooral pasfoto’s voor vervalste persoonsbewijzen. En ze was actief in de Ondergedoken Camera, een groep fotografen zoals Emmy Andriese, Carel Blazer en Cas Oorthuys, die de oorlogsgebeurtenissen stiekem vastlegden.

De Ondergedoken Camera was een groep Amsterdamse fotografen die verzetswerk verrichtten tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitse bezetting van Nederland te documenteren.

Met de grootst mogelijke logistieke problemen als het ontbreken van materiaal en beperkte stroom – waardoor carbidlampen ingezet moesten worden en een centrale donkere kamer werd ingericht – lukte het hen om veel op de foto vast te leggen.

De fototoestellen werden vaak verborgen onder de jas of ingebouwd in boodschappentassen of aktetassen met een gaatje voor de lens. Vooral de vrouwelijke leden konden onopvallend te werk gaan met een boodschappentas die geen argwaan wekte.

Ook konden foto’s gemaakt worden van Duitse soldaten. Arrestaties van verzetsmensen en dergelijke konden gebruikt worden door het verzet en doorgegeven worden aan de geallieerden.

bijeenkomst van leden van de Beroepsvereniging van Fotografen GKf , een Nederlandse beroepsorganisatie van fotografen waar Eva Besnyö lid van was. De vereniging stond bekend als sterk sociaal geëngageerd en de leden waren veelal actief in de genres documentaire en vrije fotografie

In 1952 nam ze deel aan ‘Tentoonstelling Photografie’ in het Stedelijk Museum Amsterdam. In 1953 maakte zij foto’s na de watersnoodramp.

Begin van de jaren ’70 legde zij zich vooral met een Leica-camera toe op het vastleggen van acties van Amsterdamse feministen van met name de  Dolle Mina’s, waarbij zij zich ook had aangesloten.

Geef een reactie

Your email address will not be published.

Recent Comments

Geen reacties om weer te geven.

About Me

Follow Me

Instagram

Follow us

[instagram-feed feed=1]

Best Rated

Categorieën

Banner

Popular

1

Life on a ship (Illustration)

Ius ea rebum nostrum offendit. Per in recusabo facilisis, est ei choro veritus gloriatur. Has ut dicant fuisset percipit. At usu iusto…

Authors

Previous Story

Francesco Guardi

Next Story

Dutch Design Week 2026

Latest from Blog

Dutch Design Week 2026

Over Sectie-C Sinds 2010 vindt op Sectie-C Eindhoven de ontwikkeling tot creatief ecosysteem plaats met een uitgebalanceerde mix van makers en ondersteunende bedrijven. Het is een plek die aantrekkelijk is voor experiment, ambitie en ondernemerschap.
Vanaf het ontstaan heerst er een unieke instelling van zelfredzaamheid en eigen regie. De kunstenaars, ontwerpers,…

Francesco Guardi

Dit schilderij (olieverf op canvas, 1700-1799) is te zien in het Rijksmuseum. Het werk wordt vaak toegeschreven aan de Venetiaanse schilder Francesco Guardi (1712-1793), maar dit is niet officieel bevestigd. De luchtige, losse schilderstijl van Guardi (en van de al dan niet onbekende maker van dit bloemwerk), werd een eeuw…

Royals & Rebels

Anglomanie: de fascinatie voor het BritseHet overlijden van koningin Elizabeth II, de kroning van koning Charles III, hitseries als The Crown en het overlijden van ontwerpers Vivienne Westwood en Mary Quant hebben de belangstelling in Britse mode flink aangewakkerd. Bovendien is punk in deze maatschappelijk onrustige tijden weer springlevend. Royals & Rebels – British…

Masonry Gallery

Labore nonumes te vel, vis id errem tantas tempor. Solet quidam salutatus at quo. Tantas comprehensam te sea, usu sanctus similique ei. Viderer admodum mea et, probo tantas alienum ne vim. Eos in meis detracto. Lorem everti eos ne.…

The Origin Of All Religions In The World

Labores incorrupte vim an. Id augue populo alienum usu, has harum consectetuer ne, ne clita fuisset dignissim quo. Semper oportere assueverit eum eu. Ex facilisi dignissim vituperata mei, ad noluisse assueverit est. Nam no dico quas delectus.…
GoUp